خلقى غير از اين كه هست العياذ بالله عاجز است و صدور عالم و كائنات از او به ايجاب است و ابداع در آنچه آن را عالم عقول و مجردات مى گويند نيست ، و عالم مانند يك تشكيلات ميكانيكى بر قرار است و همانطور كه مخترع يا صنعتگرى كه فقط در صنعت ، عالم و استاد است صنعتش را مىتواند به كيفيتى كه ساخته و در آن استاد است بسازد در خلقت كائنات نيز ترك اين برنامه مقدور خدا نيست و خلاصه از ترك آن و خلق ديگر ، عاجز است ، آرى ! اگر كلام به اين نظرات يا نزديك و مشابه اين نظرات برسد - هر چند به اين صراحت هم گفته نشود - با ظواهر مقبوله و مسلّمه‌ى قرآن كريم منافات دارد . اينكه بگوييم اين عالم طبق حكمت و مصلحت آفريده شده و خدا احسن الخالقين و حكيم و عليم مىباشد غير از اين است كه گفته شود برنامه‌ى ايجاد و خلقت غير از اين سلسله اى كه اين آقايان مى گويند نمى تواند باشد و نظام اتمّ اين است كه بر اساس صادر اول معلول اول و نقشه اى كه براى نظام مى دهند باشد و بدون صادر اول معلول اول و عقل اول و هر چه مى گويند مثلًا خدا از آفرينش عالم محسوس بدون وسايط و سلسله و عواملى كه اينها فرض مى نمايند العياذ بالله عاجز است . اين اظهارات با قرآن مجيد قابل تطبيق نيست و مفهومش اثبات عجز و اثبات عوالم و مخلوقات و برنامه‌هايى است كه : ( مَا انْزَلَ اللّهُ بِهَا مِنْ سُلْطان ) « 1 »

--> ( 1 ) . سوره‌ى نجم ، آيه‌ى 23 و سوره‌ى يوسف ، آيه‌ى 40 .